Πότε ακριβώς θα πεθάνεις - Μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης απαντά με μεγάλη ακρίβεια

Σε μελέτη που δημοσιεύεται στο Nature Computational Science αναφέρεται ότι επιστήμονες από τη Δανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες ανέπτυξαν ένα πρωτοποριακό σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που μπορεί να προβλέψει σημαντικά γεγονότα στη ζωή ενός ανθρώπου, ακόμη και το πότε θα πεθάνει. Το σύστημα ονομάζεται life2vec και βασίζεται στην ιδέα ότι η ζωή μας μπορεί να αναλυθεί ως μια ακολουθία γεγονότων, όπως ακριβώς μια γλώσσα αποτελείται από λέξεις και προτάσεις. Η τεχνητή νοημοσύνη διαβάζει αυτά τα γεγονότα όπως αναλύει ένα κείμενο και εξάγει προβλέψεις με εντυπωσιακή ακρίβεια.

Η τεχνολογία αναπτύχθηκε αξιοποιώντας τη δύναμη των ίδιων μοντέλων με το ChatGPT. Η βάση δεδομένων που χρησιμοποιήθηκε προέρχεται από το εθνικό αρχείο της Δανίας και περιλαμβάνει δεδομένα υγείας έξι εκατομμυρίων ανθρώπων, καταγεγραμμένα καθημερινά επί δέκα χρόνια. Από την εκπαίδευση, το μοντέλο «μαθαίνει» πώς διασυνδέονται η υγεία, η εργασία, η εκπαίδευση, το εισόδημα και η κατοικία.

Η ζωή ως ακολουθία γεγονότων

Η τεχνολογία αυτή βασίζεται στην ιδέα ότι η ανθρώπινη ζωή μπορεί να περιγραφεί μαθηματικά, σαν ένα σύνολο δεδομένων. Αντί να εξετάζεται μεμονωμένα η εργασία ή η υγεία, το μοντέλο βλέπει τη ζωή ως μια αλληλουχία: από την αλλαγή επαγγέλματος μέχρι μια ασθένεια ή μετακόμιση, όλα καταγράφονται και συνδέονται μεταξύ τους. Έτσι, το σύστημα μαθαίνει πώς το ένα γεγονός οδηγεί στο επόμενο και αναπτύσσει την ικανότητα να προβλέπει τι θα συμβεί στο μέλλον.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι η καινοτομία δεν έγκειται μόνο στην ακρίβεια των προβλέψεων, αλλά στο πώς το μοντέλο αποκρυπτογραφεί τι είναι αυτό που καθορίζει την ανθρώπινη πορεία. Το αποτέλεσμα είναι μια πολύ πιο σύνθετη και λεπτομερής απεικόνιση της ζωής.

Το μοντέλο που «καταλαβαίνει» προσωπικότητα και θάνατο

Όπως διαβάζουμε στο The Brighter Side News, το life2vec δεν περιορίζεται σε απλές προβλέψεις. Μπορεί να εντοπίσει χαρακτηριστικά προσωπικότητας και να απαντήσει σε ερωτήσεις όπως: «Θα πεθάνει αυτός ο άνθρωπος μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια;». Οι απαντήσεις του, αν και σοκαριστικές, έχουν αποδειχθεί εξαιρετικά ακριβείς. Άτομα με υψηλότερα εισοδήματα ή ηγετικές θέσεις έχουν μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, ενώ όσοι πάσχουν από ψυχικές διαταραχές ή χαμηλό μορφωτικό επίπεδο κινδυνεύουν περισσότερο.

Ορισμένες πληροφορίες – όπως το φύλο, το επάγγελμα ή οι κοινωνικές επαφές – αποκτούν τεράστια σημασία στην πρόβλεψη της εξέλιξης της ζωής κάποιου. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι αυτές οι δυνατότητες δεν είναι απλώς θεωρητικές, αλλά έχουν τη δυναμική να μεταμορφώσουν την πρόληψη, την κοινωνική πολιτική και τις υπηρεσίες υγείας.

Ηθικά διλήμματα και επόμενα βήματα της έρευνας

Παρόλα αυτά, η ακριβής πρόβλεψη του μέλλοντος εγείρει σοβαρά ζητήματα ηθικής και προστασίας της ιδιωτικότητας. Η επεξεργασία τόσο ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων μπορεί να οδηγήσει σε κατάχρηση, προκατάληψη ή κοινωνικό στιγματισμό, αν δεν υπάρχουν επαρκείς εγγυήσεις. 

Το επόμενο βήμα για την ομάδα είναι να επεκτείνουν το μοντέλο με νέα είδη δεδομένων, όπως εικόνες, γραπτά κείμενα και σχέσεις στα κοινωνικά δίκτυα. Με αυτόν τον τρόπο, το AI θα αποκτήσει μια πιο πλήρη εικόνα της ανθρώπινης συμπεριφοράς, συνδυάζοντας τις κοινωνικές επαφές, την ψυχολογία και την υγεία σε μια ενιαία προοπτική.